Józef Wilkoń – mistrz ilustracji i rzeźby, twórca malowniczych światów dziecięcej wyobraźni

Józef Wilkoń (ur. 1930) należy do grona najwybitniejszych współczesnych polskich artystów zajmujących się ilustracją książkową, malarstwem i rzeźbą. Jego charakterystyczne, niepowtarzalne prace rozpoznają dziś nie tylko miłośnicy sztuki, lecz także dzieci i dorośli w wielu krajach na świecie. Wilkoń wypracował oryginalny język plastyczny, w którym zderza się zachwyt nad naturą z intuicyjną, emocjonalną kreacją form i barw. Chcę w niniejszym artykule przedstawić drogę twórczą mistrza, opisać kluczowe cechy jego stylu oraz wskazać, dlaczego ilustracje Wilkonia uznawane są za jedne z najbardziej wpływowych w powojennej historii polskiej grafiki książkowej.

Młodość i wykształcenie – ku źródłom wrażliwości

Józef Wilkoń przyszedł na świat 12 lutego 1930 roku w Bogucicach koło Dąbrowy Górniczej. Wychował się w rodzinie o głębokich tradycjach przywiązania do przyrody i sztuki. W licznych wywiadach artysta chętnie podkreślał, że już w dzieciństwie interesowały go rysunek i malarstwo. W otoczeniu pól, lasów i zwierząt budziła się w nim wrażliwość na zmieniające się pory roku i na bogactwo form natury. Wspominał też, że pierwszy szkicownik traktował niczym skarb, a każda nowa kredka sprawiała mu więcej radości niż tradycyjne zabawki.

Już w młodości zdecydował, że chce zgłębić tajniki artystycznego warsztatu. Dlatego po ukończeniu szkoły średniej skierował się do Krakowa, by rozpocząć studia z historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Ta dziedzina pozornie oddalała go od praktyki rysunkowej, jednak w rzeczywistości pozwoliła Wilkoniowi zbudować solidną podstawę teoretyczną. Poznawał tam konteksty dziejów sztuki europejskiej i światowej, analizował rozmaite style, epoki i techniki. Równolegle, pragnąc rozwijać swój talent, zapisał się na Wydział Malarstwa w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W ten sposób łączył perspektywę badacza historii sztuki z praktycznym warsztatem malarskim. Oba te wymiary wpłynęły istotnie na jego późniejszą twórczość.

Droga do ilustracji – pierwsze sukcesy i zaangażowanie w świat książek

Mimo że Wilkoń początkowo marzył o malarstwie sztalugowym, z czasem odkrył w sobie szczególną pasję do ilustracji książkowej. W latach 50. i 60. polska ilustracja dziecięca przechodziła swoisty rozkwit, a wydawnictwa poszukiwały nowatorskich form graficznych, które wzbogacałyby przekaz literacki. W tym samym okresie Wilkoń zdobywał doświadczenie w rysunku i w studiach nad anatomią zwierząt. Jego pierwsze projekty ilustratorskie ujawniły od razu oryginalność stylu – łączył w nich spontaniczną kreskę z malarskim traktowaniem barwy.

Krytycy zwracali uwagę, że ilustracje Wilkonia ożywiały karty książek nietypową ekspresją, a jednocześnie wywoływały u czytelników poczucie obcowania z dziełem malarskim w formacie użytkowym. Publikacje z jego udziałem zaczęły zdobywać nagrody i pozytywne recenzje. Dzięki temu artysta zyskał szerokie uznanie w środowisku wydawniczym, a kolejne propozycje współpracy – zwłaszcza przy edycjach polskich i zagranicznych – stały się jedynie kwestią czasu.

Styl i techniki ilustracyjne

Charakter ilustracji Wilkonia można określić mianem „malarskiego ekspresjonizmu”, choć krytycy unikają przypisywania mu jednego, sztywnego nurtu. Różnorodność jego prac jest bowiem ogromna, co sprawia, że identyfikujemy bardziej pewien duch twórczości niż gotowe konwencje stylistyczne. Wilkoń czerpie inspiracje zarówno z polskiej szkoły ilustracji, jak i ze sztuki Dalekiego Wschodu (Japonia, Chiny). Te fascynacje widać w subtelnym traktowaniu walorów akwareli, w niedopowiedzeniach i w miękkiej dynamice plamy barwnej.

Wielu recenzentów wskazuje, że Wilkoń ma unikatową zdolność do uchwycenia w zarysie postaci czy zwierzęcia esencji ruchu i charakteru. Malarska plama łączy się z oszczędnym rysunkiem konturowym, co daje wrażenie żywiołowości. W ilustracjach artysta często unika nadmiernych detali, koncentrując się na najważniejszych cechach przedstawianych postaci. Dziecko – jako odbiorca – otrzymuje więc obraz intensywny w wyrazie i łatwy w odczycie.

Wilkoń chętnie stosuje techniki mieszane: akwarelę przeplata z tuszem, wprowadza elementy farb kryjących, a nieraz sięga po kredki czy pastel, aby wzmocnić wyrazistość. Taka różnorodność metod pozwala mu tworzyć ilustracje niezwykle barwne i bogate w fakturę. W kontekście polskiej ilustracji, gdzie przez pewien czas przeważała twarda linia i zarys konturowy, Wilkoń wniósł nowe podejście oparte na malarskiej impresji.

Zwierzęta Wilkonia – kraina fauny na papierze

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych motywów w pracach Wilkonia są zwierzęta. Wielu czytelników kojarzy artystę właśnie z przedstawieniami koni, psów, kotów, dzikich ptaków, ryb czy egzotycznych istot z odległych lądów. Malarska wyobraźnia artysty sprawia, że każde zwierzę jawi się w barwnej, dynamicznej postaci, niemalże ożywione w ruchu. Ktoś, kto pierwszy raz ogląda ilustracje Wilkonia, może odnieść wrażenie, że jego zwierzęta wychodzą poza papier i wypełniają przestrzeń książki swoją obecnością.

Takie przedstawienia wynikają z osobistej fascynacji artysty światem fauny. Wilkoń podkreśla w rozmowach, że uważnie obserwuje przyrodę, studiuje anatomię i zachowanie zwierząt, lecz nie zamierza kopiować ich w sposób stricte realistyczny. Woli wydobywać z nich „duszę” – pierwiastek, który czyni z konia dumnego towarzysza człowieka, z ptaka – symbol wolności, a z kota – cichego łowcę. Widać to w kreślonych energicznym ruchem sylwetkach, niekiedy odrobinę zdeformowanych, ale zawsze pełnych życia.

Ważne realizacje książkowe w Polsce

Na polskim rynku wydawniczym trudno znaleźć wielkie dzieła klasyki dziecięcej, które nie doczekałyby się ilustracji Wilkonia lub przynajmniej prób podobnego stylu. Warto wymienić choć kilka szczególnie cenionych tytułów, aby uzmysłowić skalę dokonań artysty:

• „Rzecz o tym, jak paw wpadł w staw” – jedna z wczesnych realizacji, w której Wilkoń dał popis niezwykłej inwencji w przedstawianiu rozbryzgującej się wody, upierzenia ptaka i humoru sytuacyjnego.
• „O psie, który jeździł koleją” (autorstwa Romana Pisarskiego) – wydanie z ilustracjami Wilkonia zachwyca czytelników wiernością i jednocześnie miękkością sylwetki psa, który w fabule staje się postacią symboliczną.
• Baśnie Hansa Christiana Andersena w interpretacji Joanny Kulmowej, gdzie Wilkoń brawurowo złączył elementy baśniowej fantazji z własnym, malarskim światem.
• „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza – choć nie jest to utwór stricte dla dzieci, ilustracje Wilkonia do fragmentów epopei wskazały, że artysta potrafi odnaleźć się również w klimatach sarmackiego dworku i litewskich pejzaży.

Wspomniane przykłady świadczą, że Wilkoń nie ogranicza się wyłącznie do bajkowych, prostych form. Z powodzeniem ilustruje również teksty bardziej złożone, w których ważna staje się aura historyczna i literacka. W takich realizacjach ujawnia się jego warsztat jako malarza i historyka sztuki, ponieważ potrafi on w subtelny sposób odwołać się do tradycji epoki, unikając jednocześnie banalnych klisz ikonograficznych.

Kariera międzynarodowa i współpraca z zagranicznymi wydawcami

W latach 70. i 80. ilustracje Wilkonia zaczęły zdobywać rozgłos poza Polską, głównie dzięki udziale w międzynarodowych targach książki (m.in. w Bolonii czy Frankfurcie) oraz wystawach polskiej sztuki ilustratorskiej organizowanych przez instytucje kultury. Wydawcy z Zachodu docenili żywiołowy styl, który odróżniał Wilkonia od bardziej tradycyjnych ilustratorów. Zachwycali się zwłaszcza jego malarskim potraktowaniem planszy, bogactwem kolorów i śmiałą deformacją postaci.

W efekcie artysta zaczął otrzymywać zamówienia na ilustrowanie książek wydawanych w językach obcych. Znalazły się wśród nich adaptacje klasyki literatury dziecięcej i dorosłej, bajki autorów japońskich, a nawet pozycje naukowo-popularne. Międzynarodowa publiczność, przyzwyczajona do pastelowego realizmu czy bardziej komiksowej stylistyki, przyjęła Wilkonia z ogromnym zainteresowaniem. Pokochano jego zwierzęta i dynamiczne, pełne energii pociągnięcia pędzlem.

Nagrody i wyróżnienia

W toku swojej działalności Józef Wilkoń otrzymał szereg nagród za osiągnięcia w dziedzinie ilustracji. Wymienię choćby Nagrodę im. Jana Marcina Szancera czy Złote Medale zdobywane na prestiżowych targach książki dziecięcej. Istotne były też laury przyznawane przez polskie i międzynarodowe jury krytyki literackiej i artystycznej. Ich pełne zestawienie obejmuje wiele pozycji – w tym wyróżnienia Polskiej Sekcji IBBY (International Board on Books for Young People) i nominacje do międzynarodowych konkursów typu Bologna Ragazzi Award.

Artysta zbierał te zaszczyty bez nadmiernej pompy. W wywiadach niejednokrotnie mówił, że najbardziej cieszy go widok uśmiechniętych dzieci, które przeglądają książki z jego rysunkami. Powtarzał też, że uważa ilustrację za zajęcie w pewnym sensie służebne wobec słowa, więc nagrody są jedynie dodatkową formą docenienia, ale nie celem samym w sobie.

Rzeźba i duże formy przestrzenne – Wilkoń jako kreator bestiarium w trójwymiarze

Mimo że większość odbiorców kojarzy Wilkonia przede wszystkim z ilustracją, warto pamiętać o równie ważnym obszarze jego twórczości – rzeźbie. Artysta przez lata rozwijał pasję do tworzenia zwierzęcych form w drewnie, metalu i innych materiałach. Zdecydował się na unikatową technikę, która łączy surowe, chropowate fragmenty drewna z malarskim nakładaniem farby. W ten sposób powstało „Wilkoniowe Bestiarium”, czyli szereg przestrzennych przedstawień koni, kotów, ptaków i innych postaci zwierzęcych.

Ten nurt zyskał duże uznanie krytyki i publiczności, a liczne wystawy rzeźb Wilkonia w Polsce i za granicą cieszyły się ogromną frekwencją. Widać w nich spójną wizję artysty, który nie poprzestaje na płaszczyźnie, ale pragnie nadać swym zwierzętom realną bryłę w przestrzeni. Takie prace niejednokrotnie zdobiły wystawy monograficzne, przeglądy polskiej sztuki nowoczesnej czy festiwale artystyczne. Faktura drewna, czasem nieoszlifowanego, oraz ślady pędzla tworzą razem efekt natury w stanie dzikiej ekspresji.

Inspiracje i konteksty kulturowe

Badacze wskazują na liczne źródła inspiracji Wilkonia. Po pierwsze, polska tradycja malarstwa pejzażowego i ilustratorskiego, w której można znaleźć echa prac Stefana Czarnieckiego, Jana Marcina Szancera czy innych wybitnych przedstawicieli polskiej szkoły ilustracji. Po drugie, zwraca się uwagę na zamiłowanie do sztuki japońskiej: Wilkoń kilkukrotnie odwiedzał kraj kwitnącej wiśni, a w jego pracach daje się zauważyć pewną lekkość formy i subtelność linii, przywodzącą na myśl japońskie drzeworyty czy malarstwo tuszem (sumi-e).

Wielu krytyków dopatruje się w estetyce Wilkonia również powinowactw z ekspresjonizmem, a nawet z abstrakcją. On sam rzadko przyznaje się do świadomego czerpania z konkretnych nurtów. Raczej mówi o „robocie ręki i oka,” która prowadzi go podczas rysowania. Z pewnością lektura historii sztuki oraz podróże mogły kształtować jego wrażliwość. Jednak ostatecznie mistrz obiera własną drogę, wolną od nadmiernych podziałów na styl i epokę.

Obrazy wielkoformatowe i scenografie

W twórczości Wilkonia ważne miejsce zajmują też prace wielkoformatowe, czasem o charakterze muralu lub malarstwa ściennego. Artysta lubi eksperymentować ze skalą, przenosząc wypracowane w ilustracji formy na powierzchnię o wiele większą niż stronica książki. W takich realizacjach pojawiają się wizerunki olbrzymich zwierząt, które wypełniają ścianę sali galerii czy biblioteki. Ogromne łapy konia, szeroko rozpostarte skrzydła ptaka, dynamicznie zarysowane kształty – wszystko to nadaje przestrzeni specyficzny, bajkowy charakter.

W niektórych projektach Wilkoń sięga także po elementy scenograficzne, by tworzyć instalacje oparte na motywach przyrodniczych. Niekiedy współpracuje z teatrami lalkowymi i dramatycznymi, projektując dekoracje i rekwizyty. Takie zadania umożliwiają mu zintegrowanie doświadczeń ilustratora, malarza i rzeźbiarza w jedną, spójną koncepcję wizualną. Widzowie często mówią o wrażeniu przeniesienia się w magiczny świat natury: drewno, farba i światło tworzą razem poetycką aurę.

Wystawy i retrospektywy

W ciągu dziesięcioleci pracy Józef Wilkoń doczekał się wielu wystaw indywidualnych, zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Kuratorzy chętnie prezentują jego dorobek w formie kompleksowych ekspozycji, na których można obejrzeć ilustracje, rzeźby, szkice i obrazy. Takie retrospektywy ukazują, jak artysta rozwijał styl, jak zmieniał paletę barw, a równocześnie zachowywał kluczowe elementy swojej wrażliwości na naturę.

Duże zainteresowanie wywołała między innymi wystawa w Muzeum Książki Dziecięcej w Warszawie, gdzie zgromadzono szeroki przekrój ilustracji Wilkonia, od najwcześniejszych prób po współczesne projekty. Ekspozycje zagraniczne, np. w Japonii, docierały do publiczności, która już wcześniej znała artystę dzięki lokalnym wydaniom ilustrowanych książek. Tam Wilkoń zdobywał nowe grono miłośników, którzy z zachwytem odkrywali europejską odsłonę inspiracji naturą.

Znaczenie dla polskiej i światowej ilustracji

Wkład Józefa Wilkonia w polską ilustrację dziecięcą trudno przecenić. Wraz z takimi twórcami jak Jan Marcin Szancer, Bohdan Butenko czy Zbigniew Rychlicki współtworzył najwybitniejszy rozdział polskiej szkoły ilustracji powojennej. Jednak Wilkoń wyróżniał się szczególną malarskością i organicznością form, które wprowadziły powiew świeżości i przyczyniły się do zwiększenia zasięgu sztuki książki.

Z perspektywy międzynarodowej prace Wilkonia zyskały status rozpoznawalnych przykładów polskiej tradycji ilustratorskiej. W publikacjach i opracowaniach poświęconych światowej ilustracji dzieciecej nazwisko polskiego artysty pojawia się tuż obok nazwisk wielkich europejskich twórców. Krytycy zwracają uwagę, że Wilkoń nie tylko inspiruje innych ilustratorów, lecz także kształtuje pewien model myślenia o plastycznym oddaniu ruchu i o odwadze w posługiwaniu się kolorem.

Kontynuacje i nawiązania – wpływ twórczości Wilkonia na młodsze pokolenia

Młodsi ilustratorzy często odwołują się do Wilkonia, czy to w rozmowach prywatnych, czy w formalnych analizach. Doceniają jego podejście do kompozycji, które charakteryzuje się niestandardowym kadrowaniem i swobodą umieszczenia postaci w przestrzeni. Wskazują też na wyjątkową wrażliwość w przedstawianiu zwierząt, która inspiruje do własnych eksperymentów z uproszczeniami rysunku.

Współczesna polska ilustracja dziecięca, rozkwitająca dzięki młodemu pokoleniu artystów i wsparciu nowoczesnych wydawnictw, nieraz sięga po środki wyrazu zbliżone do Wilkonia: akwarelowe plamy, luźna kreska, miękkie kontury. Niektórzy młodzi twórcy idą jednak w stronę bardziej geometryzujących, cyfrowych form. Mimo to trudno zaprzeczyć, że duch Wilkonia – z jego miłością do natury i ekspresyjnym posługiwaniem się kolorem – pozostał ważnym punktem odniesienia.

Dorobek malarski i niezależne realizacje

Warto zaznaczyć, że Józef Wilkoń nie ogranicza się tylko do ilustracji i rzeźby. Maluje też obrazy sztalugowe o większych formatach, w których zwierzęta i pejzaże często dominują kompozycję. W tych dziełach pozwala sobie na swobodniejsze eksperymenty z fakturą i z intensywnością pigmentu. Odbiorcy, którzy znają Wilkonia głównie jako ilustratora książek, mogą być zdziwieni, gdy zobaczą w galerii jego płótna: pełne ekspresji, nasycone barwami, nierzadko powstające w spontanicznym akcie twórczym.

Choć rynek sztuki kolekcjonerskiej kojarzy Wilkonia właśnie z tymi większymi formatami, sam artysta przyznaje, że wciąż najbardziej emocjonalnie związany jest z ilustracją dla dzieci. Uważa bowiem, że kontakt z młodszym odbiorcą przynosi mu świeże spojrzenie na świat. Taki dualizm – z jednej strony dziecięca książka, z drugiej surowe malarstwo sztalugowe – pokazuje, jak wszechstronnym twórcą pozostaje Wilkoń.

Refleksja nad kondycją przyrody i ekologią

W ostatnich latach twórczość Wilkonia bywa omawiana również w kontekście ekologii. Jego zamiłowanie do zwierząt i naturalnych scenerii wpisuje się w szerszy dyskurs o potrzebie ochrony fauny i flory. Rzeźby i ilustracje, w których ukazuje piękno i majestat przyrody, niejednokrotnie towarzyszyły akcjom społecznym czy wystawom mającym na celu uwrażliwienie ludzi na kwestie środowiskowe. Artysta sam podkreśla, że w świecie, w którym coraz częściej zapomina się o harmonii z naturą, sztuka może pełnić rolę przypomnienia i wezwania do refleksji.

Niektórzy teoretycy sztuki idą dalej, upatrując w zwierzęcych przedstawieniach Wilkonia symbolicznego wyrazu jedności człowieka z innymi istotami żywymi. Ich zdaniem antropomorficzne rysy, które artysta nadaje zwierzętom (jak ekspresja na pyskach koni czy ptaków), odzwierciedlają nasze pragnienie porozumienia z przyrodą. W efekcie prace Wilkonia oddziałują nie tylko estetycznie, ale i ideowo.

Spojrzenie na recepcję międzynarodową

Prace Wilkonia od lat znajdują się w kolekcjach publicznych i prywatnych poza Polską, zwłaszcza w Japonii, gdzie tamtejsi koneserzy cenią go za umiejętność łączenia europejskiej wrażliwości malarskiej z duchem minimalizmu. Wystawy retrospektywne w Azji – w Tokio czy Kioto – przyciągają rzesze widzów. Tamtejsza prasa pisze o Wilkoniu jako o „polskim mistrzu pędzla,” którego styl znakomicie oddaje harmonię świata zwierząt.

W Europie Zachodniej ilustracje Wilkonia publikowano w prestiżowych wydawnictwach niemieckich, francuskich czy hiszpańskich. Na targach w Bolonii, jednym z najważniejszych miejsc prezentacji ilustracji dziecięcej na świecie, jego prace regularnie goszczą od dekad. Organizatorzy i krytycy podkreślają, że Wilkoń jest jednym z niewielu artystów, którzy utrzymują tak wysoką jakość przez wiele lat i wciąż pozostają otwarci na nowe wyzwania.

Życiowe credo i przesłanie artysty

Józef Wilkoń wielokrotnie akcentował, że jego sztuka ma przynosić radość i zachwyt nad pięknem świata. Uważa, że artysta powinien z pewną pokorą traktować własne umiejętności i służyć odbiorcom, a nie wyłącznie zaspokajać własne potrzeby twórcze. Chętnie uczestniczy w spotkaniach autorskich z dziećmi, gdzie opowiada o tajnikach rysowania zwierząt. Takie warsztaty i prezentacje stają się ważnym elementem popularyzacji sztuki wśród najmłodszych.

Wspomina też, że marzy mu się, by ilustracja – niegdyś postrzegana jako „dodatek” do literatury – była traktowana na równi z innymi dziedzinami sztuki. W jego przekonaniu ilustrator musi być tak samo wrażliwy i wykształcony jak malarz sztalugowy czy rzeźbiarz monumentalny. Stąd wynika dbałość Wilkonia o precyzję warsztatu i o wysoki poziom edytorski książek, do których tworzy ilustracje.

Kontynuacja twórczości w XXI wieku

Mimo że artysta należy już do pokolenia nestorów polskiej ilustracji, wciąż pozostaje aktywny. Tworzy nowe projekty książkowe, bierze udział w wystawach, a czasem zaskakuje kolejnymi pomysłami na rzeźby. Osoby odwiedzające jego pracownię zwracają uwagę na niezmienną pasję i radość z eksperymentowania. Wilkoń testuje rozmaite papiery, tusze, farby, a nawet rozważa łączenie naturalnego drewna z metalem czy tworzywami o nieoczywistych właściwościach.

W dobie powszechnej cyfryzacji artysta nie porzuca jednak tradycyjnych metod. Woli malować pędzlem na papierze, rzeźbić dłutem w drewnie i odczuwać fizyczną materię, z której tworzy. Wyraża przekonanie, że dotyk i realna praca z materiałem mają w sobie żywą energię, którą w pewien sposób przekazuje następnie odbiorcom.

Podsumowanie – Józef Wilkoń i jego miejsce w historii sztuki

Józef Wilkoń na stałe wpisał się w kanon polskiej i światowej ilustracji. Jego wyjątkowe, malarskie podejście do rysunku książkowego odmieniło oblicze wielu publikacji dla dzieci i młodzieży. Wypracował indywidualny styl, w którym prostota formy zderza się z żywiołowym kolorem i śmiałym potraktowaniem ruchu. Kolejne pokolenia czytelników wychowują się na jego ilustracjach, rozpoznając w nich nieomylnie „wilkoniowe” zwierzęta.

Równocześnie w dziedzinie rzeźby Wilkoń stworzył odrębną jakość: „bestiarium,” które daleko odbiega od tradycyjnych figur zwierzęcych. Jego rzeźby cechuje monumentalna prostota i organiczna więź z naturą. Faktura drewna, prowizorycznie połączone elementy i namalowane pędzlem detale sprawiają, że obiekty te zdają się żyć własnym życiem.

Muzea, galerie i prywatni kolekcjonerzy w Polsce i za granicą cenią twórczość Wilkonia za autentyczność i ekspresję. Recenzenci doceniają ją za nieprzemijający urok, a pedagodzy i rodzice widzą w niej źródło rozwoju dziecięcej wrażliwości estetycznej. Sam artysta nie przestaje zadziwiać, sięga po nowe projekty i skłania do refleksji nad rolą sztuki we współczesnym świecie.

Dla badacza historii sztuki postać Józefa Wilkonia stanowi fascynujące studium integracji wielu dziedzin: od tradycyjnego malarstwa i grafiki, poprzez ilustrację książkową, aż po monumentalną rzeźbę drewnianą. Ten szeroki wachlarz działalności pokazuje, że Wilkoń nigdy nie ograniczył się do jednego medium czy stylu. W każdej dziedzinie szukał harmonii z naturą, dążył do odkrywania piękna i zapraszał odbiorców do wspólnego zachwytu światem fauny i barw.

W ostatecznym rozrachunku Józef Wilkoń objawia się jako prawdziwy mistrz wyobraźni. Jego obrazy i rzeźby przywodzą na myśl świat dzikiej przyrody, ale jednocześnie tchną ciepłem i poczuciem humoru. Ta umiejętność balansowania między realnością a baśnią sprawia, że dzieła Wilkonia na długo zapadają w pamięć, a jego nazwisko pewnie będzie pojawiać się w bibliografiach każdego, kto bada fenomen polskiej sztuki ilustratorskiej XX i XXI wieku.